Dönüşüm kolaylaştırıcısı, kişiye ne yapması gerektiğini söylemek yerine, kendi cevaplarını bulabileceği güvenli bir alan oluşturan kişidir. "Kolaylaştırıcı" kelimesi de tam olarak bunu anlatır: süreci kolaylaştırır, ama sürecin sahibi kişinin kendisidir.
Kartvizitimde yazan bu ifade zaman zaman merak ediliyor. "Terapist misin, koç musun?" diye soruluyor. Cevabım genellikle şu oluyor: ikisi de değilim ve bunun bilinmesi benim için önemli.
Bu yazıda bu unvanın ne anlama geldiğini, nasıl çalıştığımı ve bu yaklaşımın neyi yapıp neyi yapmadığını anlatmak istiyorum.
Dönüşüm Kolaylaştırıcısı Ne Demek?
Bu ifade, iki kelimenin bir araya gelmesinden oluşuyor ve ikisi de bilinçli seçilmiş.
"Dönüşüm" kelimesi, düzeltilmesi gereken bir arıza fikrini içermiyor. Kimsenin tamir edilmeye ihtiyacı yok. Dönüşüm, kişinin zaten içinde olan bir şeyin görünür hâle gelmesi; fark edilmemiş bir kalıbın fark edilmesi anlamına geliyor.
"Kolaylaştırıcı" ise rolün sınırını çiziyor. Ben yolu göstermiyorum, yolun yürünmesini kolaylaştırıyorum. Nereye gidileceğine karar veren kişi sensin; benim işim o yolda ışığı biraz açık tutmak.
Neden "Kolaylaştırıcı" Kelimesini Seçtim?
Bu alanda kullanılan pek çok unvan var ve bazıları bir uzmanlık iddiası taşıyor. Ben böyle bir iddiada bulunmak istemedim.
Bir insanın kendi hayatı hakkında en çok bilgiye sahip olan kişi, kendisidir. Dışarıdan gelen biri olarak benim ona söyleyebileceğim şeyler sınırlıdır; ama doğru bir alan açtığımda, kendi bildiğini kendi duyabileceği bir aralık oluşabilir.
Kolaylaştırıcılık bana bu yüzden daha dürüst geliyor. Cevabı bende değil, karşımdaki kişide arıyor olmak, çalışmanın da temelini oluşturuyor.
Kolaylaştırıcı Ne Yapar?
Pratikte yaptığım şey, sanıldığından daha sade:
- Yargısız bir alan kuruyorum; anlatılan şeyin olduğu gibi durabileceği bir ortam
- Doğru zamanda doğru soruyu soruyorum; cevabı vermek için değil, düşünmeye alan açmak için
- Sürece eşlik ediyorum; ilerlemeyi kişinin kendi temposuna bırakarak
- Sınırları hatırlatıyorum; bu çalışmanın neyi yapıp neyi yapmadığını açıkça söyleyerek
Bunların hiçbiri tavsiye vermeyi içermiyor. "Bence şunu yapmalısın" cümlesi benim alanımda pek yer bulmuyor; çünkü o cümle söylendiği anda sürecin sahipliği el değiştiriyor.
Terapist, Koç ve Kolaylaştırıcı Arasındaki Fark Nedir?
Bu üç rol birbirinin alternatifi değil; farklı ihtiyaçlara karşılık geliyor. Aralarındaki ayrımı bilmek, kişinin doğru yere yönelmesini kolaylaştırıyor:
| Rol | Odağı | Nasıl İlerler? |
|---|---|---|
| Psikoterapist | Ruh sağlığı; tanı ve tedavi | Bilimsel temelli yöntemlerle, mesleki düzenlemeye tabi bir sağlık hizmeti olarak |
| Koç | Hedefler ve performans | Belirlenen bir hedefe doğru planlama ve takiple |
| Kolaylaştırıcı | Farkındalık ve paylaşım alanı | Yönlendirme yerine alan açarak; kişinin kendi cevabına ulaşmasına eşlik ederek |
Burada altını çizmek istediğim bir şey var: psikoterapi, benim yaptığım işten farklı ve daha kapsamlı bir alan. Ruh sağlığıyla ilgili bir zorluk söz konusuysa, oraya yönelmek en doğrusu. Benim çalışmalarım bunun yerine geçmiyor; olsa olsa yanında durabiliyor.
Bunu söylemek işimi küçültmüyor, aksine nerede durduğumu netleştiriyor. Bir şeyin ne olduğunu bilmek, ne olmadığını bilmekten geçiyor.
Bu Yaklaşım Nasıl İşler?
Çalışmalarımın hepsinde ortak olan dört şey var:
Güvenli alan
Paylaşılanın yargılanmadığı, dışarı taşınmadığı ve olduğu gibi durabildiği bir ortam. Bu olmadan geri kalan hiçbir şey işlemiyor.
Farkındalık
Cevap vermek yerine soru sormak. Bazen doğru bir soru, uzun bir açıklamadan daha fazla şey açıyor.
Eşlik
Önden yürümek değil, yanında yürümek. Kimseyi hazır olmadığı bir yere çekmemek.
Dönüşüm
Büyük ve ani değişimler yerine küçük adımlar. Kalıcı olan genellikle yavaş olan oluyor.
Hangi Çalışmaları Yürütüyorum?
Çalışmalarım iki başlıkta toplanıyor.
Kişiye özel çalışmalarda Power Codes, Sun Codes ve ThetaHealing tekniklerini kullanıyorum. Power Codes bünyesinde belirli yaşam alanlarına odaklanan Dönüşüm Çalışmaları de bulunuyor; bunlar tek çalışmalık değil, zamana yayılan yapılandırılmış süreçler.
Grup çalışmalarında ise Erkek Çemberi, Kadın Çemberi ve karma yapıdaki Karşı Pencereden buluşmalarını kolaylaştırıyorum. Çemberlerde rolüm daha da geri planda; orada asıl olan katılımcıların birbirini duyması.
Kimlerle Çalışıyorum?
Kendine bakmaya niyetli, sürece kendi adına katılmaya açık ve beklentisini gerçekçi tutabilen herkesle çalışabiliyorum.
Bazı durumlarda ise yönlendirme yapmayı tercih ediyorum. Ruh sağlığıyla ilgili aktif bir zorluk varsa, bir tanı veya tedavi ihtiyacı söz konusuysa, ya da kişi bu çalışmalardan bir tedavi bekliyorsa, önce doğru yere gitmesi gerektiğini söylüyorum. Bu, kimseyi geri çevirmek değil; herkesin ihtiyacına uygun yerde olmasını sağlamak.
Sık Sorulan Sorular
Dönüşüm kolaylaştırıcısı ne demek?
Kişiye ne yapması gerektiğini söylemek yerine, kendi cevaplarını bulabileceği güvenli bir alan oluşturan ve sürece eşlik eden kişidir.
Kolaylaştırıcı ile terapist arasındaki fark nedir?
Psikoterapi, ruh sağlığı alanında tanı ve tedaviyi kapsayan, mesleki düzenlemeye tabi bir sağlık hizmetidir. Kolaylaştırıcılık ise kişisel farkındalık alanında yer alır ve terapinin yerine geçmez.
Bana ne yapmam gerektiğini söyleyecek misin?
Hayır. Bu yaklaşımın temeli, kararın sende kalması üzerine kurulu. Ben soru sorarım, alan açarım; yön senin.
Bir çalışmaya başlamak için hazır olmam gerekiyor mu?
Kendini hazır hissetmen yeterli. Öncesinde bilgi, deneyim veya hazırlık gerekmiyor.
Hangi tekniklerle çalışıyorsun?
Kişiye özel çalışmalarda Power Codes, Sun Codes ve ThetaHealing; grup çalışmalarında ise paylaşım çemberleri.
Hangi çalışmanın bana uygun olduğunu nasıl anlarım?
Kendini Keşfet bölümündeki kısa anket genel bir fikir verebilir. Ya da doğrudan konuşup birlikte değerlendirebiliriz.
Önemli Hatırlatma
Yürüttüğüm çalışmalar; tıbbi, psikolojik veya hukuki tanı, tedavi ya da danışmanlık hizmeti değildir ve bunların yerine geçmez.
Bir sağlık sorununuz varsa veya tedavi sürecindeyseniz hekiminizin önerilerini takip etmeniz esastır. Ruh sağlığınızla ilgili bir konuda zorlanıyorsanız bir psikolog veya psikiyatriste başvurmanız önemlidir.
Sonuç
Dönüşüm kolaylaştırıcılığı, bir uzmanlık iddiası değil; bir duruş biçimi. Karşımdaki kişinin kendi cevabına ulaşabileceğine dair bir güven üzerine kurulu.
Bu yüzden yaptığım işi tarif ederken en çok kullandığım cümle şu: sana ne yapman gerektiğini söylemem, ama kendi cevabını bulabileceğin bir alan açabilirim. Gerisi zaten sende var.
Çağrı: Bir Sonraki Adım
Merak ettiğin bir şey varsa ya da hangi çalışmanın sana uygun olabileceğini konuşmak istersen, doğrudan iletişime geçebilirsin. Nereden başlayacağından emin değilsen Kendini Keşfet bölümü iyi bir başlangıç olabilir.